Allas les Mines
Allas les Mines ligt halverwege Saint Cyprien en Beynac. Een gallo-romeins dorpje waarin de tijd lijkt te hebben stilgestaan. Het charmante dorp telt 229 inwoners en is tegen de heuvels aan de linkeroever van de Dordogne gebouwd. Allas les Mines dankt zijn naam aan de kalksteenwinning in de eerste helft van de twintigste eeuw. De mijnen vormden een belangrijke bron van inkomsten voor de omgeving. Door het dorp slingeren zich twee riviertjes richting de groene oevers van de Dordogne. Twee routes van le Grand Randonné kruisen het dorpje en voeren de wandelaar op weg naar de dorpskern langs een mooie authentieke wasplaats. Op het kleine dorpsplein domineert een twaalfde-eeuwse kerk in romaanse stijl. Tegenover la Mairie, het gemeentehuis, staat op het midden van het plein een gedenkteken ter nagedachtenis aan de voor het vaderland gestorvenen in de oorlogen. Smalle pittoreske straten leiden naar het Chateau de Goudou, daterend uit de vijftiende eeuw. De huidige burgemeester, Guy de Brondeau, is er opgegroeid.
Dichtbij de kerk staat een manoir, een herenhuis, uit de renaissance. Er tegenover het voormalig hotel “sauveterre” dat een twintigtal jaren geleden is uitgebrand. Het wekt de indruk van een spookachtig poppenhuis omdat de binnenmuren verdwenen zijn en er resten van verdiepingsvloeren en trappen te zien zijn. Er groeien varens en klimplanten tegen de geblakerde muren. De staat van het pand is een doorn in het oog van de gemeente kom ik later te weten.
In de raadszaal
De vergadering is al begonnen wanneer ik de raadszaal binnenloop. Ik neem plaats op een van de stoelen langs de wand. Tegen het groene behang op de muren hangen de statige foto’s van de acht presidenten van Frankrijk vanaf 1946. Ik lees: Auriol, Coty, de Gaulle, Pompidou, Giscard d’Estaing, Mitterrand, Chirac en als laatste Sarkozy. Een buste van Marianne staat op een sokkel; de kin trots geheven en de Franse vlag nonchalant rond haar schouders gedrapeerd. 
Zeven mannen en vier vrouwen zitten, op stoelen van verschillende vorm, aan een grote eikenhouten tafel over hun papieren gebogen. Marie-Sophie is een van hen en zit naast de burgemeester. Twee tl-balken boven de tafel verlichten de lettertjes op de paperassen.
Er wordt circa een maal per maand vergaderd, ditmaal wordt er onder andere gesproken over een ontvangen bedankje na een trouwerij, elektriciteitspalen, de plaatselijke bingoavond en bouwvergunningen. Een bouwtekening gaat rond, brillen worden opgezet of verwisseld. Voeten schuifelen over de houten vloer. De burgemeester beantwoordt met duidelijke, prettige stem de gestelde vragen. Hij heeft geen voorzittershamer en hoewel iedereen van tijd tot tijd door elkaar praat kan eenieder zijn of haar zegje doen. De stapel papier die voor de burgemeester op tafel ligt wordt aan de linkerkant lager en aan de rechterkant hoger naarmate de vergadering vordert. De leden van deze gemeenteraad vormen een gemêleerd gezelschap: de leeftijden variëren van dertig tot zestig plus. Ze hebben allen verschillende beroepen: Slager, griffier, cursusleider voor helikopterpiloten, een gepensioneerde, iemand van het waterzuiveringbedrijf, onderhoudsman van een vakantiedorp, oppasmoeder, huisvrouw, directeur van een tuinmachine winkel, secretaresse van de Burgemeester en Marie-Sophie bouwt samen met haar man ecologische zwemvijvers.
Carrièrevrouw op een naturistencamping
Een paar dagen later zit ik aan haar eettafel in een mooie gerestaureerde boerenwoning op de heuvels van Allas les Mines. Voor de terrasdeur staat een trotse haan te kraaien en koolmeesjes vliegen van de ene vetbol naar de andere op het terras. Beneden, in het weiland achter de zwemvijver, lopen twee Haflingermerries tevreden te grazen. Marie-Sophie kijkt me vanonder haar krullenbos aan, haar handen om een theemok geklemd en vertelt me dat ze in Nederland een carrièrevrouw was in de tak PR, Communicatie en bedrijfsjournalistiek. Ze is tien jaar getrouwd geweest met een Fransman, maar dit huwelijk was al jaren eerder ontbonden. Na tweeëntwintig jaar carrière maken had Marie-Sophie haar top bereikt en stelde zichzelf de vraag: ‘ga ik door tot mijn vijfenzestigste of ga ik iets anders doen?’. Eigenlijk was ze al langzaam naar dit moment toe gegroeid waardoor de durfstap betrekkelijk klein was. Ondanks dat Marie-Sophie geen idee had over wát ze wilde gaan doen, zegde ze toch haar baan op. Vervent wandelaar die ze is, ging haar voorkeur uit naar een jaar reizen. Met Spanje in gedachten om daar een deel van de pelgrimsroute te gaan lopen. Ze was vrijgezel en haar zoon stond inmiddels op eigen benen.De wereld lag aan haar voeten.
Haar omgeving verklaarde haar voor gek omdat ze tegen alle zekerheden in ging. Onder druk van haar bedrijf kreeg ze een persoonlijke consultant toegewezen in de hoop haar op andere gedachten te brengen. Echter, deze man begreep na twee gesprekken heel goed dat Marie- Sophie vastbesloten was. Daarop sloot hij het laatste gesprek af met de woorden: ‘gefeliciteerd, u bent al in het buitenland’. Bovendien kreeg ze van de man een magnum champagne in haar handen gedrukt.
Marie-Sophie had nog maar net afscheid genomen op haar werk en haar huis opgezegd toen een vriendin haar een advertentie uit een naturistenblad onder de neus schoof. Daarin werd ondersteuning van het management gezocht van een naturistencamping met Nederlandse eigenaren in de Dordogne. De advertentie maakte haar nieuwsgierig: ze schreef een brief waarop al snel een positieve reactie volgde.
Een week later reed ze het terrein van de camping in Allas les Mines op om kennis te gaan maken met de eigenaren. Het betrof een jaarrond baan en Marie-Sophie zag het wel zitten.
Ze kon eerst op de camping wonen en na het drukke zomerseizoen vond ze een huurhuisje tegenover de camping. Het werk en de streek bevielen haar goed, ‘het voelde als thuiskomen’ vertrouwt ze me toe. Daarom besloot ze na elf maanden op zoek te gaan naar een koophuis.
Ze liet haar keuze vallen op een huis in Allas waar ze vaak langsliep tijdens het wandelen. De man die intermediair was voor de verkoop van het huis bleek een Nederlander te zijn. Na de bezichtiging was Marie-Sophie erg enthousiast over het huis. Ook met de intermediair klikte het goed. In de weken die volgden ontmoetten ze elkaar een aantal keer. De kopjes koffie werden dinertjes en zo bloeide er een mooie relatie op. Ze kocht het huis niet en na nog een jaar in het huurhuis te hebben gewoond trok ze definitief bij Steven in.
In 2003 trouwden ze. In dat jaar werd ook de camping verkocht en de nieuwe eigenaren ontsloegen haar. Daarop ging ze meewerken in het bouwbedrijf van Steven, dat als specialisatie het bouwen van ecologische zwemvijvers heeft.
Op de lijst
Een rode kater draait spinnend rond haar benen, trek in brokjes. Ze staat op om het voerbakje van de kat bij te vullen, schenkt onze theemokken nog eens vol en vertelt hoe ze in de gemeenteraad terecht is gekomen: In november 2007 klopten er twee mannen op de deur met de vraag of ze haar op de lijst mochten zetten voor de komende gemeenteraadsverkiezingen. Marie-Sophie was heel verbaasd, voelde zich wat overvallen en vroeg een week bedenktijd.
Het bleek in de streek heel gewoon om op deze informele manier te werven. Bovenaan de lijst stond de lijsttrekker die burgemeester wilde worden. Om een complete lijst van elf personen te krijgen, moest hij tien competente mensen vinden die bereid waren met hem de verkiezingen aan te gaan. Dit aantal verschilt per gemeente laat ik me vertellen. Hoe groter de gemeente, hoe meer mensen in de raad. Het minimum is negen raadsleden.
Marie- Sophie zei ‘ja’. Zij bleek de enige vrouw en bovendien enige buitenlandse op de lijst te zijn. Bij de verkiezingen in maart 2008 was het een verrassing dat een tweetal mannen zich gezamenlijk ook beschikbaar stelden. Maar deze oppositie, waarvan een zich als burgemeester aandiende, vormde dus geen complete lijst. Dit blijkt geen probleem te zijn, je kunt jezelf zelfs als individu beschikbaar stellen. Het enige criterium is dat je deel uitmaakt van de gemeente (en voor de functies van burgemeester en wethouder dat je de Franse nationaliteit bezit).
Bij het stemmen mogen de stemmers, volgens het Franse systeem, op de hele lijst stemmen of slechts op een persoon. Ze mogen zelfs schrappen of een ander naam invullen die niet eens op de lijst staat. In Allas les Mines kreeg zo de oude zich niet verkiesbaar gestelde burgemeester, toch stemmen. Na de eerste ronde was er een willekeur van namen ontstaan, een panaché. Vier personen van de lijst waar Marie-Sophie op stond waren niet gekozen, waaronder de lijsttrekker en deze vielen dus af. Marie-Sophie en zes anderen van haar lijst hadden genoeg stemmen gekregen om door te gaan. De twee mannen van de oppositie bleken ook gekozen te zijn. Er moest een tweede ronde komen. Twee niet gekozen mannen van de oorspronkelijke lijst hebben zich toen herkiesbaar gesteld. De lijsttrekker haakte af. Bij de oppositie voegden zich twee vrouwen. Die vrouwen zijn uiteindelijk gekozen door de dorpelingen. En de raad van elf was compleet.
Tijdens de eerste bijeenkomst is het gebruikelijk dat de elf gekozenen een burgemeester en drie wethouders, adjoints, kiezen. Het voordeel van de meerderheid in de raad maakte dat de Maire en adjoints uit dit kamp gekozen werden -tot ongenoegen van de oppositie-. De inwoners hebben daar dan geen invloed meer op. In het begin verliep de samenwerking tussen de twee kampen wat moeilijk, maar nu functioneert het goed volgens Marie-Sophie.
Onaangekondigd aankloppen
De taken binnen de gemeente zijn onderling verdeeld in commissies, werkgroepjes, binnen de raad . Marie-Sophie zit, in samenwerking met ander gemeenten, in het syndicaat “toerisme en communicatie”. Ook alle dingen die de kinderen in de commune aangaan, vallen onder haar verantwoording. Verder staat het syndicaat voor elektriciteit op haar takenlijst. Als er bijvoorbeeld een commissie wordt opgericht voor het onder de grond brengen van leidingen, dan maakt zij daar deel van uit. Binnen de gemeente Allas les Mines houdt ze toezicht op de wandelpaden. Als er bijvoorbeeld een boom over een pad is gevallen, doet zij melding bij een regionaal centraal punt. Van daar uit wordt dan gezorgd dat het probleem wordt opgelost. Tevens maakt ze deel uit van een commissie betreft de bouwvergunningen in de gemeente.
De communicatie binnen de gemeente valt, zoals te verwachten is gezien haar achtergrond, ook onder haar takenpakket. De dorpskrant is hier onderdeel van. Enthousiast heeft ze dit bulletin municipale nieuw leven ingeblazen met een driemaandelijkse uitgave. Als kleine gemeente is er geen budget voor een chique brochure, maar de zwart-wit uitgave voldoet uitstekend om de dorpelingen op de hoogte te houden van het reilen en zeilen binnen de gemeente. Op de voorzijde van het vier pagina’s tellende krantje staat altijd een voorwoord van de burgemeester. Verder doet ze verslag van de gehouden vergaderingen, komen bruiloften, geboorten en sterfgevallen aan de orde. Evenals een stukje over historie aangaande het dorp en de feestelijke activiteiten die op de agenda staan. Ook als er problemen zijn tussen de mensen van het dorp dan hoort Marie-Sophie het aan en draagt het daarna over aan de burgemeester. Als er boodschappen moeten worden gedaan met een vrouw die een zieke man heeft, dan regelt ze dat. Allas les Mines is een tamelijk uitgestrekte commune en Marie-Sophie is zeg maar vertegenwoordigster van het hoger gelegen gebied van Allas; ze houdt haar ogen en oren goed open. Zo kan het gebeuren dat er overdag en zelfs ‘s avonds mensen onaangekondigd bij haar aankloppen om een probleem te spuien.
Beschonken
Na het functioneel zijn van de raad is het in de Dordogne traditie om een “mai” te zetten. Dit betreft een meiboom, een dennenboom, versierd met kransen en vlaggetjes in de kleuren van Frankrijk. Zoals de naam al doet vermoeden wordt de boom gezet in de maand mei, maar soms ook in juni of zelfs nog in juli. Elk nieuw gekozen gemeenteraadslid wordt op deze manier geëerd door de mensen uit het dorp. Omdat de gemeenteraad uit elf nieuwelingen, novices, bestond waren er elf meivieringen. Alle dorpelingen zijn welkom op de vieringen. Zij maken de bloemenkransen van crêpepapier voor de raadsleden. Als grapje zegt men wel: hoe meer kransen , hoe geliefder je bent. Voor de zekerheid moet ieder raadslid zelf een krans maken voor in zijn/ haar eigen boom.
Bovenin de mai van de raadsleden is een bord gespijkerd waarop staat: ”honneur à notre elu(e)”, eer aan onze gekozene. Die van de burgemeester draagt een bord met de tekst: “honneur à notre Maire”. Sommige gemeenten kiezen voor een persoonlijke én een gezamenlijke mai, zoals in het geval van Marie-Sophie. Andere gemeenten planten alleen een gezamenlijke mai voor de hele raad bij het gemeentehuis of de salle des fêtes. Die boom zit dan heel erg vol met kransen …
Zeven van de elf, waaronder Marie-Sophie, plantten zeven bomen op één dag. Het festijn begon ’s ochtends bij de burgemeester met wijn, bloedworst en paté tot koffie met cognac. Na anderhalf uur reed er een stoet dorpelingen en andere genodigden naar het tweede huis en zo voort. Om ’s avonds -al flink beschonken- te eindigen bij Marie-Sophie, die het hoogst woont van allemaal.
Ik was erbij op het 150 mensen tellende feest van Marie-Sophie. Ik herinner me de dennenboom die horizontaal op schragen lag en de vele kransen die erin werden gebonden. Steeds moest de boom even worden opgetild van een van de schragen om de kransen door te kunnen schuiven omhoog. Steven had dagen eerder een beugel in de muur gemetseld op de plek waar de boom, eenmaal rechtop, bevestigd zou worden. Ook had hij een gat in de grond gegraven voor de stam. Zes touwen waren aan de boom bevestigd met aan ieder uiteinde een sterke man.
Het sein werd gegeven en met vereende krachten hesen de mannen de boom overeind tegen de muur van de schuur. De omstanders stonden met ingehouden adem te kijken, in een hand een glas champagne. Ik keek naar Marie-Sophie en zag haar met trotse en tevreden blik naar haar mai blikken. De vlaggetjes en papieren bloemen wapperden zachtjes in de wind tegen een kleurige achtergrond van de ondergaande zon. Overal rond het huis stonden groepjes mensen gezellig te babbelen. De hapjes en grillade vonden gretig aftrek en de drank vloeide rijkelijk tot diep in de nacht.
De raadsleden moeten hun eigen viering zelf betalen evenals het eten en drinken voor hun genodigden van de volgende dag. Toen was er namelijk een meer besloten viering waarbij de raadsleden alleen naaste familie en vrienden uitnodigden. Omdat ik al jaren goed bevriend ben met Marie-Sophie was ik met mijn vriend en zoontje, ook een van de genodigden. Aan lange tafels zaten we in een grote tabaksschuur bij elkaar. We deden het feest van de avond ervoor nog eens dunnetjes over.
Op een steenworp afstand van deze schuur stond het lieflijke huis dat Marie-Sophie indertijd had willen kopen via Steven; het cirkeltje was rond.
Schrijfster
Danielle van Duijn is de schrijfster van het boek "VerhalenderWijs". Hierin beschrijft zij hoe ze door het wonen in la douce France steeds wat wijzer is geworden. Over zichzelf, het buitenleven, het volk, het land, de verschillen met Nederland en het leven in het algemeen. Soms door schade en verdriet, maar bovenal met verbazing en plezier. De belevenissen uit haar nieuwe leefwereld heeft zij naar waarheid en in chronologische volgorde aan het papier toevertrouwd. Dit boek is het resultaat! Het boek bestaat uit 88 korte verhalen, telt 292 bladzijden en is geïllustreerd met cartoons. Bestel het boek van Danielle hier.
